Τι είναι το εμπορικό σήμα;
Εμπορικό σήμα είναι κάθε διακριτικό στοιχείο που χρησιμοποιείται για να ξεχωρίζουν τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες μιας επιχείρησης από εκείνα άλλων επιχειρήσεων στην αγορά. Αποτελεί ουσιαστικά την ταυτότητα ενός brand και μπορεί να αποτυπώνεται με τρόπο που να μπορεί να αναπαρασταθεί και να αναγνωριστεί.
Τι μπορώ να κατοχυρώσω ως σήμα;
Ως εμπορικό σήμα μπορούν να καταχωρηθούν διάφορα στοιχεία, όπως λέξεις, ονόματα φυσικών ή νομικών προσώπων, ψευδώνυμα, εικόνες, σχέδια, γράμματα, αριθμοί, καθώς και ήχοι ή μουσικά αποσπάσματα. Επιπλέον, σήμα μπορεί να αποτελέσει και το ιδιαίτερο σχήμα ενός προϊόντος ή ακόμη και της συσκευασίας του, εφόσον λειτουργεί ως στοιχείο αναγνώρισης της επιχείρησης.
Ποια είδη εμπορικών σημάτων υπάρχουν;
Τα εμπορικά σήματα χωρίζονται σε τρεις βασικές κατηγορίες: το Εθνικό, το Ευρωπαϊκό και το Διεθνές σήμα, ανάλογα με την περιοχή στην οποία παρέχουν νομική προστασία.
Εθνικό Εμπορικό Σήμα
Το εθνικό σήμα κατατίθεται στην αρμόδια υπηρεσία σημάτων του Υπουργείου Ανάπτυξης και προστατεύεται αποκλειστικά εντός της Ελλάδας. Η κατοχύρωσή του παρέχει στον δικαιούχο το αποκλειστικό δικαίωμα χρήσης του σήματος στην ελληνική αγορά.
Ευρωπαϊκό Εμπορικό Σήμα
Το Ευρωπαϊκό Σήμα, γνωστό και ως Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EU Trademark), κατατίθεται στο Ευρωπαϊκό Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας (EUIPO). Με μία μόνο αίτηση, το σήμα προστατεύεται ταυτόχρονα σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Διεθνές Εμπορικό Σήμα
Το διεθνές σήμα επιτρέπει την επέκταση της προστασίας ενός ήδη κατατεθειμένου εθνικού ή ευρωπαϊκού σήματος σε άλλες χώρες. Η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω του Παγκόσμιου Οργανισμού Διανοητικής Ιδιοκτησίας (WIPO). Ο δικαιούχος μπορεί να επιλέξει τις χώρες στις οποίες επιθυμεί να προστατεύσει το σήμα του. Στην ουσία, το διεθνές σήμα αποτελεί ένα σύστημα που διευκολύνει την κατάθεση σε πολλές χώρες ταυτόχρονα, χωρίς όμως να δημιουργεί μία ενιαία παγκόσμια κατοχύρωση.
Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα της κατοχύρωσης;
1. Έλεγχος διαθεσιμότητας και συμβουλευτική
Με την έναρξη της συνεργασίας συλλέγονται οι απαραίτητες πληροφορίες για το brand και τις δραστηριότητες της επιχείρησης και καθορίζονται οι κατηγορίες (κλάσεις) προϊόντων ή υπηρεσιών που θα κατατεθεί το σήμα, ώστε να υπάρχει πλήρης προστασία. Παράλληλα, πραγματοποιείται έλεγχος πιθανών συγκρούσεων με ήδη καταχωρημένα σήματα ή άλλων πιθανών λόγων απόρριψης της αίτησης και προτείνεται η κατάλληλη στρατηγική για την αντιμετώπισή τους.
2. Υποβολή αίτησης (έως 2 εργάσιμες ημέρες)
Η αίτηση κατατίθεται επίσημα στην αρμόδια Υπηρεσία και λαμβάνει αριθμό πρωτοκόλλου, ο οποίος επιβεβαιώνει την έναρξη της διαδικασίας.
3. Προκαταρκτικός έλεγχος («Filed» στάδιο – περίπου 3 εβδομάδες)
Η αρμόδια Υπηρεσία εξετάζει την αίτηση για τυχόν τυπικά ζητήματα ή λόγους απόρριψης που σχετίζονται με την καταχώριση του σήματος.
4. Επίσημη δημοσίευση της αίτησης
Μετά τον αρχικό έλεγχο, η αίτηση δημοσιεύεται επίσημα ώστε να γίνει γνωστή στο κοινό και να ξεκινήσει η περίοδος κατά την οποία μπορούν να υποβληθούν αντιρρήσεις.
5. Περίοδος ενστάσεων (3 μήνες)
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, τρίτοι μπορούν να υποβάλουν αντιρρήσεις ή ενστάσεις κατά της καταχώρισης του σήματος. Αν δεν υπάρξουν ενστάσεις, η διαδικασία συνεχίζεται κανονικά.
6. Οριστική καταχώριση («Registered»)
Μετά τη λήξη της περιόδου ενστάσεων, το σήμα ολοκληρώνει τη διαδικασία καταχώρισης και δημοσιεύεται ως επίσημα κατοχυρωμένο, με αναδρομική προστασία από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.
Συνολικά, εφόσον δεν υπάρξουν αντιρρήσεις, η κατοχύρωση ολοκληρώνεται περίπου σε 4 έως 5 μήνες από την έναρξη της διαδικασίας.
Μπορεί ένα σήμα να κατοχυρωθεί σε δύο άτομα;
Ναι, ένα εμπορικό σήμα μπορεί να κατοχυρωθεί σε περισσότερους από έναν δικαιούχους. Οι συνδικαιούχοι μπορεί να είναι είτε φυσικά πρόσωπα (ιδιώτες) είτε νομικά πρόσωπα, όπως εταιρείες.
Σε αυτή την περίπτωση, όλοι οι συνδικαιούχοι αναγράφονται επίσημα στην καταχώριση του σήματος και έχουν κοινά δικαιώματα χρήσης και εκμετάλλευσής του. Για την αποφυγή μελλοντικών παρεξηγήσεων ή διαφορών, είναι σημαντικό να υπάρχει μεταξύ τους μια σαφής συμφωνία που να καθορίζει τον τρόπο χρήσης του σήματος, καθώς και τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις κάθε πλευράς.
Πόσο κοστίζει η κατοχύρωση και από τι εξαρτάται;
Το κόστος κατοχύρωσης ενός εμπορικού σήματος εξαρτάται κυρίως από δύο βασικούς παράγοντες: τον αριθμό των κλάσεων προϊόντων ή υπηρεσιών που θα επιλεγούν και τον τύπο της κατοχύρωσης (εθνική, ευρωπαϊκή ή διεθνής).
Κάθε σύστημα κατοχύρωσης προβλέπει συγκεκριμένα επίσημα τέλη για την πρώτη κλάση, ενώ για κάθε επιπλέον κλάση υπάρχει πρόσθετη χρέωση. Όσο περισσότερες κλάσεις επιλέγονται, τόσο αυξάνεται το συνολικό κόστος της αίτησης.
Επιπλέον, στο συνολικό ποσό περιλαμβάνονται και οι αμοιβές των υπηρεσιών, όπως ο αναλυτικός έλεγχος, η επιλογή και διαμόρφωση των κατάλληλων κλάσεων, η σύνταξη και υποβολή της αίτησης, καθώς και η παρακολούθηση της διαδικασίας μέχρι την ολοκλήρωση και την τελική απόφαση.
Δείτε τον αναλυτικό τιμοκατάλογό μας σχετικά με τα κόστη κατοχύρωσης εμπορικών σημάτων.
Είμαι ιδιώτης· μπορώ να κατοχυρώσω εμπορικό σήμα;
Ναι, φυσικά. Η κατοχύρωση ενός εμπορικού σήματος δεν προϋποθέτει την ύπαρξη εταιρείας. Ένα φυσικό πρόσωπο μπορεί να καταθέσει και να κατοχυρώσει σήμα στο όνομά του, δηλώνοντας τις κατηγορίες προϊόντων ή υπηρεσιών (κλάσεις) που επιθυμεί να καλύπτει.
Πολλοί δημιουργοί, επαγγελματίες ή άτομα που σχεδιάζουν να δημιουργήσουν ένα brand στο μέλλον επιλέγουν να κατοχυρώσουν το σήμα τους από νωρίς. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζουν την ονομασία ή το λογότυπό τους πριν προχωρήσουν στη σύσταση εταιρείας ή στην εμπορική αξιοποίηση του brand.
Μπορώ να κατοχυρώσω ένα σήμα χωρίς να το χρησιμοποιώ;
Ναι, μπορείτε να κατοχυρώσετε ένα εμπορικό σήμα ακόμη και αν δεν το χρησιμοποιείτε άμεσα. Ωστόσο, η προστασία του δεν διαρκεί απεριόριστα χωρίς χρήση. Εάν περάσουν πέντε χρόνια από την καταχώριση και το σήμα δεν χρησιμοποιείται πραγματικά στην αγορά, οποιοσδήποτε τρίτος μπορεί να ζητήσει τη διαγραφή του λόγω μη χρήσης.
Με άλλα λόγια, η μη άμεση χρήση δεν δημιουργεί πρόβλημα στην αρχή, αλλά σε βάθος χρόνου μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια των δικαιωμάτων επί του σήματος. Για τον λόγο αυτό, συνιστάται να υπάρχει έστω και βασική, αποδεδειγμένη χρήση του σήματος μέσα στην πρώτη πενταετία, ώστε να διατηρείται πλήρως η νομική του προστασία.
Ποια είναι η διάρκεια προστασίας ενός εμπορικού σήματος;
Η προστασία ενός εμπορικού σήματος ξεκινά από τη στιγμή που καταχωρίζεται στο μητρώο σημάτων. Ωστόσο, τα δικαιώματα του δικαιούχου ισχύουν αναδρομικά από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης, γεγονός που σημαίνει ότι η ημερομηνία αυτή θεωρείται καθοριστική για την προστασία του σήματος. Στο δίκαιο των σημάτων εφαρμόζεται η αρχή της χρονικής προτεραιότητας, σύμφωνα με την οποία προτεραιότητα έχει το σήμα για το οποίο κατατέθηκε πρώτη η αίτηση.
Η διάρκεια προστασίας ενός εμπορικού σήματος είναι 10 χρόνια από την ημερομηνία κατάθεσης. Μετά τη λήξη της δεκαετίας, το σήμα μπορεί να ανανεώνεται για επιπλέον δεκαετείς περιόδους, εφόσον ο δικαιούχος υποβάλει σχετική αίτηση και καταβάλει το προβλεπόμενο τέλος ανανέωσης.
Η αίτηση ανανέωσης πρέπει να πραγματοποιηθεί εντός του τελευταίου έτους της περιόδου προστασίας. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα ανανέωσης μέσα σε πρόσθετη προθεσμία έξι μηνών μετά τη λήξη της δεκαετίας, με την προϋπόθεση καταβολής αυξημένου τέλους ανανέωσης. Σε περίπτωση που δεν πραγματοποιηθεί ανανέωση, το σήμα διαγράφεται από το μητρώο και παύει να προστατεύεται.
Πόσο είναι το κόστος ανανέωσης σε 10 χρόνια;
Το κόστος ανανέωσης εξαρτάται από τον τύπο του σήματος (εθνικό, ευρωπαϊκό ή διεθνές) και από τον αριθμό των κλάσεων προϊόντων ή υπηρεσιών που έχουν δηλωθεί στην αρχική καταχώριση.
